Wat is de klimaatwinst van recyclen? Heeft het zin om drankkartons te recyclen?

Recyclen van afvalmaterialen tot secundaire materialen levert over het algemeen significante klimaatwinst op. In het geval van drankkartons vermindert recyclen de totale CO₂-uitstoot, omdat de gewonnen papierpulp gebruikt kan worden ter vervanging van nieuwe papierpulp. De CO₂-uitstoot van dit recycleproces is kleiner dan bij de productie van nieuw papierpulp.

#afvalverwerking #recycling #CO2 uitstoot #circulaire economie

Het recyclen van afvalmaterialen tot secundaire materialen wordt als een milieuvriendelijk proces gezien. Met recycling genereren we materialen die als vervanging gebruikt kunnen worden voor primaire grondstoffen (en vermijden we dus de winning en het gebruik daarvan), terwijl ook de negatieve gevolgen van verbranding of afval storting vermeden worden. In een paar gevallen kunnen de recycleprocessen minder efficiënt zijn en grote hoeveelheden energie en grondstoffen vereisen. Dit komt bijvoorbeeld voor bij recycletechnieken die nog nieuw zijn en verdere ontwikkeling nodig hebben. Milieubeoordelingstechnieken zoals levenscyclusanalyses kunnen ons helpen de voordelen en gevolgen van recycling te begrijpen, en in welke gevallen het niet voordelig is om voor recycling te kiezen in plaats van verbranding (of afvalstorting, maar dit wordt tegenwoordig niet meer gedaan in Nederland).

Recycling van drankkartons

Drankkartons bestaan normaliter uit drie verschillende materialen gecombineerd in lagen: karton, polyethyleen (een plastic) en aluminium. Deze combinatie van materialen is noodzakelijk voor een langdurige bescherming van de vloeistoffen in het pak, maar compliceert het recycleproces, omdat deze materialen eerst gescheiden moeten worden. Technieken om kartonnen materialen te scheiden zijn al jarenlang in ontwikkeling en boeken goede resultaten voor de scheiding van papier. Huidige technieken kunnen ongeveer 89% van de pulpvezels in karton herwinnen [1] (volgens gemiddelde waarden over Nederland in 2016). Scheidingtechnieken voor aluminium en plastic zijn minder ver ontwikkeld, wat vooralsnog betekent dat deze materialen uiteindelijk verbrand worden of als brandstof voor cementovens gebruikt worden [1] (onderzoek hiernaar is volop gaande, en er zijn al verscheidene technieken met veelbelovende resultaten).

Recycling bin. Photo by Sigmund on Unsplash

Figuur 1: Een recycling container. Bron: Unsplash

Als we naar verschillende levenscyclusanalyses kijken over de CO₂-voetafdruk van drankkartons, zien we dat deze wordt verkleind door recycling [2]. We zien zelfs enkele studies die beweren dat het gebruik en achteraf recyclen van drankkartons de beste optie is wanneer dit vergeleken wordt met andere verpakkingen, zoals plastic flessen [3,4]. Één studie bepaalde dat wanneer papierpulp wordt herwonnen door recycling, een CO₂-besparing van ongeveer 11% bereikt kan worden [5], wat betekent dat het papierpulp recycleproces minder CO₂-uitstoot dan de productie van nieuwe papierpulp (e.g. voor de productie van karton). Als we ook het aluminium en plastic van de drinkpakken recyclen (met minder vergevorderde technieken), kunnen we zelfs een grotere besparing van CO₂-uitstoot bereiken: ongeveer 37-47% [2]. Echter zijn deze technieken op dit moment nog steeds te duur om op grote schaal in gebruik te nemen.


Conclusies

Het recyclen van drankkartons levert klimaatwinst op, omdat de papierpulp kan worden herwonnen zonder significante CO₂-uitstoot. Deze voordelen worden groter naarmate meer materialen (bijvoorbeeld aluminium en plastic) worden herwonnen uit het kartonafval.

Hoe kwam dit artikel tot stand?

Deze vraag werd gesteld door: Marja [59], Voorburg

Dit antwoord is geschreven door Blanca Corona Bellostas.

Reviewer: Wina Crijns-Graus

Redacteur: Chris Fokkema

Gepubliceerd op 28 maart 2021

[1] van Velzen, E. T., Huremović, D., Keijsers, E. R. P., op den Kamp, R., & Brouwer, M. T. (2017). Recycling of beverage cartons in the Netherlands 2016: technical report (No. 1781). Wageningen Food & Biobased Research. https://library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/fulltext/427248

[2] Cleary, J. (2013). Life cycle assessments of wine and spirit packaging at the product and the municipal scale: a Toronto, Canada case study. Journal of Cleaner Production, 44, 143-151. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.01.009

[3] Boesen, S., Bey, N., & Niero, M. (2019). Environmental sustainability of liquid food packaging: Is there a gap between Danish consumers' perception and learnings from life cycle assessment?. Journal of cleaner production, 210, 1193-1206. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.11.055

[4] Meneses, M., Pasqualino, J., & Castells, F. (2012). Environmental assessment of the milk life cycle: The effect of packaging selection and the variability of milk production data. Journal of Environmental Management, 107, 76-83. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2012.04.019

[5] Varžinskas, V., Staniškis, J. K., & Knašytė, M. (2012). Decision-making support system based on LCA for aseptic packaging recycling. Waste management & research, 30(9), 931-939. https://doi.org/10.1177%2F0734242X12448519